Tạp chí Ngôn ngữ, S. 4 (2012)

Cỡ chữ:  Nhỏ  Vừa  Lớn

Nghệ thuật sử dụng phép điệp trong thơ thiên nhiên đời Trần

Trầm Thanh Tuấn

Tóm tắt


Phép điệp là một phương thức ngữ nghĩa. Ở đây, người ta lặp lại một cách có ý thức hai hay nhiều lần những từ, ngữ. Phép điệp có cơ sở quy luật tâm lí, một vật kích thích nhiều lần sẽ làm cho người ta chú ý. Thơ thiên nhiên đời Trần phần lớn  được sáng tác theo thể Đường luật mà số lượng các bài tứ tuyệt chiếm đa số. Một thủ pháp nghệ thuật thường gặp trong thơ tứ tuyệt là phép điệp. Trong sáng tạo thơ ca, các thi nhân đời Trần dường như xem phép lặp là một thủ pháp nghệ thuật đặc biệt quan trọng, nhất là khi sáng tác tuyệt cú. Cơ cấu lặp lại của ngôn ngữ thơ đã góp phần khắc phục cái bất lợi của sự ngắn gọn  của thể thơ này là ngôn từ rất dễ lướt qua trước khi người thưởng thức kịp nắm bắt nó.  Đồng thời, phép điệp  cũng  giúp nhấn mạnh, tô đậm hình tượng thơ, khiến cho những con chữ quý hiếm trong bài tứ tuyệt luôn mang tính đa nghĩa, luôn có sức ngân vang, ám ảnh, khắc ghi.


Toàn văn: PDF

Ngôn ngữ, ISSN: 0866-7519